Çocuk yoğun bakımda izlenen diabetik ketoasidoz olgularında ketoasidozdan çıkış sürelerine etki eden faktörler
Öz
Amaç: Diabetik ketoasidoz (DKA), Tip I diabetes mellitusta (DM) mortalite ve morbiditeye neden olan en önemli faktörlerdendir. Bu çalışma ile hastaların geliş laboratuvar ve klinik bulgularından yola çıkarak, ketoasidozdan çıkma sürelerini ön görmeyi ve gelişebilecek komplikasyonlar açısından risk faktörlerini belirlemeyi amaçladık.
Yöntem: Ocak2014-Aralık2018 arasında, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi çocuk yoğun bakım servisine (ÇYB), DKA nedeniyle yatan 105 hastanın verileri geriye dönük incelendi. Hastaların demografik verileri, başvuru şikayetleri, muayene bulguları, laboratuvar parametreleri, PRISM skorları, ketoasidozdan çıkış zamanı ile ÇYB ve hastane yatış süreleri kaydedildi. Dehidratasyon derecesine göre ketoasidoz şiddeti (hafif/orta/ağır) derecelendirildi Olgular, yeni ve eski tanılı hastalar olarak iki gruba ayrıldı. SPSS23 ile kategorik ve sayısal veriler değerlendirildi; korelasyon ve çok değişkenli regresyon analizi yapıldı.
Bulgular: Ortalama yaşın 11.31±4.18 yıl, kız/erkek oranının 1/1.4 olduğu çalışmada yeni tanı alan hastaların oranı %51.4 idi. Hastaların %29.5’u hafif, %35.2’si orta, %35.2’si ağır şiddette DKA olduğu görüldü. Bilinç değişikliği %30.5, kusmaull solunum %48.6 gözlenirken, takiplerde bir hastada entübasyon ihtiyacı doğdu. Dört hastada akut böbrek yetmezliği gelişirken bir olguda hemodiyaliz uygulandı. Ketoasidozdan çıkış süresi ortalama 14.30±6.43 saat olup, ÇYB ve hastane yatış süreleri sırasıyla 2.06±1.01 gün ve 7.31±2.11 gündü.
Her iki grup karşılaştırıldığında, yeni tanı alan hastaların yaşlarının daha küçük, bilinç bulanıklığı ve kusmaul solunum sıklığının daha fazla olduğu görüldü (p<0.001, (p=0.006, p=0.002, sırası ile). Öte yandan bu grupta, kilo kaybının en belirgin başvuru şikayeti olduğu görüldü (p<0.001). Önceden tanı alan diabetik hastalarda ise, enfeksiyonların %80.4 orannda ketoasidoza girme nedeni olduğu (p<0.001); BUN ve serum potasyum düzeylerinin daha yükksek olduğu görüldü (sırasıyla p<0.001, p<0.001).
Ketoasidozdan çıkış süresiyle, serum kreatinin, anyon açığı ve hesaplanan ozmolarite değerlerinin pozitif korele olduğu görüldü (sırasıyla r=0.242, r=0.302, r=0.215). Çoklu regrasyon modelinde ise kan gazı pH’da her 0.1 birimlik düşüşün ketoasidozdan çıkma süresini 3.76 saat, yeni tanı hastalık durumunun ise 5.30 saat geciktirdiği saptandı (adjusted ratio:0.743, p>0.001).
Sonuç: DKA lu olgularda başvuru esnasındaki kan pH değeri ve yeni tanı diabetes mellitus varlığı ketoasidozdan çıkışı belirleyen en önemli faktörlerdir.
Anahtar Kelimeler
References
- Del Pozo P, Aránguiz D, Córdova G Scheu C, Valle P, Cerda J, García H, Hodgson MI, Castillo A. Clinical profile of children with diabetic ketoacidosis in fifteen years of management in a Critical Care Unit. Rev Chil Pediatr. 2018 Aug;89(4):491-498. doi: 10.4067/S0370-41062018005000703.
- Wolfsdorf JI. The International Society of Pediatric and Adolescent Diabetes guidelines for management of diabetic ketoacidosis: Do the guidelines need to be modified? Pediatr Diabetes. 2014;15(4):277-86.
- Olivieri L, Chasm R. Diabetic Ketoacidosis in the Pediatric Emergency Department. Emerg Med Clin N Am 2013;755-73.
- Wolfsdorf J, Craig ME, Daneman D, et al. Diabetic ketoacidosis in children and adolescents with diabetes. Pediatr Diabetes. 2009; 10 Suppl 12: 118-33
- Wolfsdorf JI, Glaser N, Agus M, Fritsch M, Hanas R, Rewers A, Sperling MA, Codner E. ISPAD Clinical Practice Consensus Guidelines 2018: Diabetic ketoacidosis and the hyperglycemic hyperosmolar state. Pediatr Diabetes. 2018 Oct;19 Suppl 27:155-177. doi: 10.1111/pedi.12701.
- Usher-Smith JA, Thompson MJ, Walter FM. Variation between countries in the frequency of diabetic ketoacidosis at first presentation of type 1 diabetes in children: a systematic review. Diabetologia. 2012; 55(11):2878- 94.
- Long B, Koyfman A. Emergency Medicine Myths: Cerebral Edema in Pediatric Diabetic Ketoacidosis and Intravenous Fluids. J Emerg Med. 2017 Aug;53(2):212-221. doi: 10.1016/j.jemermed. 2017.03.014. Epub 2017 Apr 12.
- Sherry N, Levitsky L. Managment of Diabetic Ketoacidosis in Children and Adolescents. Pediatr Drugs. 2008; 10(4):209-15.
Details
Primary Language
English
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Publication Date
March 28, 2019
Submission Date
March 16, 2019
Acceptance Date
March 20, 2019
Published in Issue
Year 1970 Volume: 41 Number: 1